17 Ağustos saat 03.50 de telefon çaldı. Telefonda TA8A var , İzmit merkezli 6.8 şidddetinde bir depremin olduğunu ve hemen cihaz başına gelmemi istedi.

Ben 6.8 şiddetini duyunca eyvah diye bağırdım. Daha önceki depremlerin şiddetlerini hatırladım ve 6.8 in çok büyük olduğunu ve felaket olacağını tahmin ederek hemen cihazı açtım. O anda 3777 de iki istasyon duydum. Hemen TA1E’yu telefonla aradım.Kendisi kısa bir süre sonra mobilde QRV olacağını söyledi.

Sanırım o an Istanbul içinde haberleşme yapmaya uğraşıyordu. Derken elektrikler  kesildi. Bir süre bekledim acaba gelir mi diye ama nafile. Hızla bahçeye inip otomobilden aküyü sökerek eve taşıyıp istasyonu tekrar aktif hale getirdim ve afet trafiğine katılarak bilgi toplamaya başladım.

Yavaş yavaş tüm bölgelerden istasyonlar duyulmaya başladı, afet çevrimi başlamıştı. Fakat depremin merkezinden hiç bir istasyondan ses çıkmıyordu. Bir an oradaki istasyonların neler yaşayabileceklerini tahmin etmeye çalıştım. Bir çoğunu yüzyüze bir kısmını da havadaki QSO lardan tanıyordum. Acaba başlarına birşey mi geldi, enkaz da mı kaldılar, kayıpları mı var diye endişelenmeye başladım. Ama yapacak bir şey de yoktu, çaresizlik içinde kıvranıp duruyordum. Derken sabah oldu ve olayın Istanbul boyutları hakkında kısıtlı da olsa bilgi almaya başladık.

Mobilden TA1E’nun İzmit’e haraket ettiğini duydum ve beklemeye başladık.

Sanırım saat 10 civarında İzmit’e ulaştı ve genel bir tespit yaptıktan sonra tekrar cihaza geleceğini söyleyerek ayrıldı. Tekrar gelişinde durumun çok vahim olduğunu söyleyerek afet trafiğine başladı. Saat 11 sularında TA1E’ya bir genel değerlendirme yapmasını ve bölgede istasyon gerekiyorsa haberdar  etmesini ve  bir ekip ile birlikte Antalya’dan yola çıkmak istediğimizi söyledim.

Kendisi bir saat sonra bize durum hakkında bilgi vereceğini söyledi ve beklemeye başladık.Bu arada bir gurup arkadaşımız cemiyeti açarak TA4KA klüp istasyonunu faaliyete geçirdiler ve amatör arkadaşlarımız cemiyette toplanmaya başladılar. Klüpteki arkadaşlar ile bize ihtiyaç duyulur  ise gidebilecek arkadaşları tespit etmelerini ve hazır olmalarını istedim.

Öğleden sonraki saatlerde olayın vehameti yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlamıştı. Sabırsızlanmaya başlamıştık. TA1E’dan hala gelin diye bir talimat yoktu. Tahminimce afet bölgesinin sınırları  ve boyutu hakkında tespit yapmaya çalışıyordu ve yalnızdı. Bilgi toplamada zorlanıyordu.

Saat 16 sularında tekrar TA1E ile yaptığımız görüşmede ne yapalm, talimat bekliyoruz dedim.  Durumun vahim olduğunu gelmemizin iyi olacağını söyledi. 

Klüpteki arkadaşlarla hemen bir değerlendirme yaptık. Teçhizatı tespit ettik.Ama bölgede elektrikler kesik olduğu için akü desteği ile zorlanacağımızı düşünerek emanet bir jenaratör bulmak için arkadaşlarımız seferber oldular. Ama hiçbir yerden temin edemedik. İki arkadaşımız sanayi sitesine haraket ettiler ve bir satıcıda 800 watlık jenaratör buldular. Satıcı 220 milyon lira istiyor. Karşılamamıza imkan yok ama çaresiz alınacak.Neyse satıcıya bir çek vererek sıfır jenaratörü aldılar. Aldık ama bir yandan da düşünüyoruz biz bu 220 milyon lirayı nasıl ödeyeceğiz diye.

Klüpteki arkadaşlara istasyonu kapatarak lüzumlu malzemeyi almalarını ve benim QTH da buluşmamızı ilettim. Bu ara bende evdeki malzemeyi toplamaya başladım. Arkadaşlar evlerine uğrayarak gereken kişisel eşyalarını ve amatör teçhizatlarını alarak saat 21.15 de benim eve ulaştılar. 

TA4B ya ait minibüse tüm malzemeyi yükleyerek haraket ettik.

Ekipman olarak 2 adet HF, 2 adet dipol anten, 2 adet mobil VHF, 5 adet el cihazı, jenaratör ve 8 m2 lik  çadır. Ekip ise TA4B (Selim Şanlı), TA4EB (İzzet Sağlam), TA4ED (Atilla Karadayı) TA4CHN (Agah Özkaya) ve TA4E (Muhsin Bozkurt) dan ibarettti. 

Yola çıkarken nereye intikal edeceğimiz net olarak belli değildi.Önce Sakarya’ya uğrayacak oradaki arkadaşlarımızın durumuna bakacağız. Şayet ihtiyaçları var ise orayı takviye edecektik. 

Eğer onlar kendi kendilerine yeterli ise İzmit’e geçerek TA1E’ya destek verecek ve onu sabit halden kurtarıp mobilize ederek ona  haraket serbestisi kazandırıp sabitte biz kalacaktık. 

Sabah saat 6.15 de Sakarya’ya ulaştık.Gördüğümüz manzara korkunçtu. Sakarya gurubu ile 2 metreden haberleşerek kendilerine ulaşmaya çalışıyorduk. Fakat tıkanan trafik nedeniyle ne  mümkün.

Neyse zor bela arkadaşlara ulaştık ve durum hakkında bilgi edindik. 

İstasyon başında 4 arkadaşımız canla başla hizmet veriyorlardı. Kendilerine İzmit’in durumunu anlattık ve bizim İzmit’te çalışmamızın daha yararlı olacağını söyledik.

Arkadaşlarımız Sakarya’yı idare edebileceklerini ve TA9 dan operatör takviyesi geleceğini söylediler. Böylelikle bizim İzmit’e geçmemiz konusunda mutabakata vararak saat 08 de haraket ettik.

Otobanın kapalı oluşu nedeniyle trafiğin tamam E5 e verilmiş ve araçlar kuyruk halinde seyir ediyorlar. Antalya’dan çıkışımızda Burdur’a uğrayarak bir arkaşımızdan mavi tepe lambası almıştık. Onu çalıştırdık.Konumu uygun olan araçlar bize yol verdiler ama yol sollamaya ve iki aracın yan yana seyrine uygun değildi. Derken hemen solumuzda Ankara plakalı iki adet vagonyer tipi araba belirdi ve peşime takılın diye bizi uyardı. Hemen peşlerine takıldık. Siren çalarak ve bize eskortluk ederek takriben  15 km kadar bize haraket imkanı sağladılar. 

Takriben saat 09 a doğru İzmit şehir merkezine girdik ve Vilayet binası önünde kurulu bulunan TA1E’nun  mobil istasyonuna ulaştık.

Hemen bir değerlendirme yapıp antenlerimizi kurabileceğimiz yerleri tespit ettik ve malzemeleri boşaltarak istasyonumuzu kurup 18.08.199 tarihinde saat 10.30 dan QRV olduk

Deprem 17.08.1999 saat 03.02 oldu.Biz Sakarya’ya 18.08.1999 saat 06.15 de ulaştık.

Geçen zaman 27 saat 15 dakika. Bu zamanın içine 650 km.lik Antalya-Sakarya arası geçen zamanda dahil. Ayrıca Antalya’da iken kaybettiğimiz 9 saate yakın zamanıda lehimize kullanabilseydik olay yerine bir o kadar erken ulaşabilecektik.

İstasyon olarak 1 HF ve 3 VHF aktif hale geldi. VHF lerden birisi röle frekansında, birisi AKUT’un kullandığı sımplex 145.275 de diğeri de Sivil Savunma Birliğinin kullandığı 147.500 Mhz çalışıyordu.

İstasyonu kurduğumuz yer ile kriz masası arasında 30 metrelik bir mesafe var. Istasyonda 2 kişi sürekli çalışıyordu. Bir kişi HF yi takip ederken diğeri 3 adet VHF yi idare ediyordu. 

3 adet VHF’ye bir kişinin yetişemediği zamanlarda 3 ncü bir arkadaşımız devreye girerek yardımcı oluyordu. HF de  Başbakanlık ve TGM bünyesindeki kriz masalarına afet bölgesinin ihtiyaç duyduğu her türlü yardım malzemesi ile ilgili mesajlar aktarılıyordu.

Ayrıca Başbakanlık kriz masasından, gerek talep üzerine gerekse ihtiyaç olabileceği savıyla bölgeye sevk edilen malzemeler ile ilgili mesajlar alınıp ilgili birimlere ulaştırılıyordu.

Bir kişi  gelen mesajların kriz masasına ulaştırılması için sürekli haraket halinde idi. Kriz masasına gelen canlı ihbarları hemen tarafımıza ulaştırılıyor, bizde verilen adrese en yakın kurtarma gurubuna bu adresi ve gerekli bilgileri aktarıyorduk. Birlik belirtilen yere ulaştıktan sonra enkazın durumuna göre ne tür malzemeye ihtiyaç duyduğunu bize iletiyor, biz bu bilgileri kriz masasındaki ilgili birime aktarıyorduk.İlgili birimde bölgeye gereken malzeme ve insan gücünün sevkini sağlıyordu.

Bazen de afet bölgesi içinde haraket halindeki kurtarma birlikleri gerek kendi tespitleri ve gerekse vatandaşlardan aldıkları ihbarlar sonucu canlı olması muhtemel enkaza ulaşıyorlar ve bize adresi vererek kriz masasına iletilmek üzere taleplerini bildiriyorlardı.

Ayrıca tüm çalışmamız boyunca bizimle birlikte olan İzmit TRAC şubesinden TA2NF bize iletilen adreslerin yerleri ve ulaşılabilecek en kestirme yol güzergahınıda tarif ederek zaman kazanılmasına yardımcı oluyordu. Yine İzmit şubemizden TA2MW de sık sık yanımıza gelerek aksaklıkların giderilmesinde yardımcı oluyordu. Her iki arkadaşımızın yakınlarından can kaybı vardı. Ayrıca evleri hasar görmüş oturulmayacak durumda idi. Buna rağmen olayın içinde yer alıp hertürlü desteği vermeye devam ediyorlardı.

Bir başka arkadaşımız TA2FQ İzmirden tatilini keserek yanımıza ulaştı ve bir günden fazla bir zaman bizimle birlikte kalarak destek verdi.

Istanbul’dan bölgeye ulaşan TA1S ve TA1P  rölenin Keltepe’ye nakli için Telekomdan aldığımız izin sonrası oraya aktarılması için gece yarıları yollara düştüler ve sağlıklı çalışması için verdikleri uğraşıların ancak bir kısmına biz şahit olduk. 

Bu olayla ilgili olarak detaylı bir rapor hazırlarlar ise gelecek için hepimize yardımcı olacaktır sanırım.

21 Ağustos günü akşam saatlerinde bazı ihtiyaç malzemeleri ile Antalya’dan hareket eden TA4T (Özdener Nebioğlu) gece yarısı İzmit’e ekibimize ulaştı ve operatör desteği vererek bize güç kattı.

İlk gün elektriklerin kesik olması nedeniyle 11 saat boyunca jenaratörden enerji sağladık.Yanımızda 2 adet akümüz vardı ama 1HF ile 3 VHF’ye o yoğun trafik arasında aküler ancak 2 saat kadar dayanabilirdi. Çünkü sistemleri TX ‘e geçirdiğimiz anda 35-40 Amper arası toplam harcamamız oluyordu. Sükunet halindeki harcamamız bile 5 amperi buluyordu.

Kurduğumuz çadırda ise hem kişisel eşyalarımızı muhafaza ediyor hemde dinlenme aralığı bulabilen arkadaşlarımız kısa aralıklarla uyumaya çalışıyorlardı.

Depremin çok sayıda yerleşim bölgesini kapsaması nedeniyle ilk saatlerde her bölgede istasyon kuramayışımız bir eksiklik olarak değerlendirilebilir. İlk 24 saatin sonunda ise bu eksikliği kısmende olsa giderdik.

Ayrıca TA1E’nun TA2DS ile beraber mobilize olması sonrası bölgelerdeki kısmi eksiklikler  giderilerek aksamalar büyük ölçüde önlendi. Tüm şubelerimize şunu bir kez daha hatırlatmakta yarar var sanırız. Şubelerindeki afet komitelerini bu tür olaylara karşı hazırda tutmaları yerinde olacaktır. 

Bazı şubelerimizin mali ve insan kaynağı yeterli olmadığı için afet bölgelerine gitmeleri mümkün olmayabilir. Ama imkanları müsait olan şubelerimizin de afet bölgelerinde görev yapmaları daha fazla yarar sağlardı. 

Birde kimin aklına geldi bilinmez HF de 7007 kHZ de afet trafiği yapılmaya başlandı. Birkaç kez uyarı yapılmasına rağmen bu frekans kullanılmaya devam edildi. Bu frekansın CW için ayrılmış olması nedeniyle  burada normal amatör faaliyetini yürüten birçok istasyonu taciz ettiğimiz hepimizce malum. Ayrıca afet hallerinde kullanılabilecek frekanslar belli.Bunlar her frekansın band başı. Band başında bizim dışımızda  bizimle birlikte çalışan  bazı kamu istasyonlarıda bulunuyor.

Band başlarının afette kullanılması birileri tarafından uydurulmuş değil. Bu uluslararası mutabakatla yazılı olarak düzenlenmiş bir kural.

Bazı istasyonlarımız 40 metrede 7000 Khz de radyo yayını olduğu gerekçesiyle kullanılamadığını ve söylenişi kolay diye 7007 seçildi diyorlar. Bu kabullenilemiyecek bir anlatım. Bir kere seçilen frekans kural dışı. Ayrıca 7000 khz de Müdahale var ise bu bandın voıce için tahsis edilen 55 khz lik bir aralığı var. Bu aralıkta boş bir yer bulunarak çalışılması gerekir. 

7007 Khz deki çalışmamızdan taciz olan herhangi bir ülke amatörü IARU nezdinde bizden şikayetçi olur ise epey zor durumda kalacağımız hepimizce malumunuzdur. 

Afet  frekansında  çok sayıda istasyonumuz aktif durumda oluyor. Kriz bölgesi istasyonları haberleşmeye uğraşır iken zaman zaman birbirlerini duymada zorlanıyorlar. Bu durumda birçok istasyon birden yardımcı olmaya uğraşıyor ama QRM den kimin ne dediği anlaşılmıyor.

Kriz bölgesi istasyonu duymada zorlandığı zaman kendine yardım edebilecek istasyon arasın. Onun yardım isteğini beklemeden yapılmaya çalışılan yardım etme uğraşıları kargaşadan başka bir işe yaramıyor. Zaman zaman afet frekansında olağan zamanda yapılan amatör haberleşme yapılıyor ve aksamalar meydana geliyor. Buna dikkat etmekte yarar var sanırım.

Kriz bölgelerindeki istasyonlarımızda değişik operatörler görev yaptığı için kişisel çağrı işaretlerinden ziyade çalıştıkları bölgenin ismi ile çağrı yaptılar. Örneğin ; Kocaeli kriz,Sakarya kriz gibi. Bu haberleşmeye çabukluk getirerek zaman kazanılmasını sağladı. Ama kriz bölgesinde olmayan veya kriz çalışması yapmayan bazı kişisel istasyonlar da kendi işaretlerini terk ederek ........kriz şeklinde çağrı yaptılar. Kendi işaretlerini kullanmaları daha uygun olurdu sanırım.

TRAC’ın afet trafiği içindeki yeri ve görevi Sivil  Savunma Genel Müdürlüğü ile yapılan protokol çerçevesinde yürütülmektedir. Doğabilecek aksama ve kusurlu haraketlerden dolayı TRAC’ın sorumlu olabileceğini unutmamamız gerekir. Bunun için afet haberleşmesine katılacak şubelerimiz veya üyelerimiz Genel Merkez Afet Komite Başkanlığı ile temasa geçerek bir disiplin ve düzen içinde haraket ederler ise olaya müdahale şansımız artacak ve verimli bir çalışma sağlamak mümkün olacaktır

Ayrıca afet bölgelerine uzak mesafelerden gelecek arkadaşların geri dönüş için zaman sınırı olmaması gerekiyor. Zorunlu hallerde yerini bir başkasının  doldurması gerekli.Ekip oluşturulur iken yorgunluğa dayanabilecek, görülen manzara karşısında direnç gösterebilecek ve birbiriyle uyumlu çalışabilecek ekiplerden seçilmesine dikkat etmek gerekiyor.

Kriz masasında öyle kişiler gördük ki, uğradıkları şoktan çıkamamış, uykusuzluk ve yorgunluktan bitap düşmüşlerdi. Dolayısıyla tüm iyi niyet ve gayretlerine rağmen bazı olumsuzlukların doğmasına engel olmaları mümkün olmuyordu. Bize olan ihtiyacın sona ermesi nedeniyle 22 Ağustos saat 17.00 de istasyonumuzu QRT ederek malzemeleri toplayıp saat 20.00 gibi dönüşe geçtik ve sabahı Antalya’ya ulaştık

Biz afet bölgesinde görev yapar iken TA4M (Ahmet Yerebakan) , TA4N (Necdet Konyalıoğlu)  ve amatör olmayan ama yaptığımız çalışmaları yakından tanıyan bir arkadaşımız gerek kendilerinden ve gerekse civardaki esnaflardan sağladıkları katkılarla 220 milyon lirayı toplayarak jenaratörün bedelini ödemişler.

Böylelikle Antalya şubesi olarak büyük eksik olan bir malzemeyede kavuşmuş olduk. Ayrıca TA4T ve TA4O  kendi maddi imkanlarını kullanarak afet olaylarında giyilmek üzere üzerinde TRAC amblemi basılı 100 adet tişört’ü  de şubemize hediye ettiler. 

Yazımız biraz hikâyemsi gibi oldu ama ,başından itibaren yaşadıklarımızı ,tespitlerimizi eksikliklerimizi anlatmaya çalıştık. Bu olayın içersinde çalışan her arkadaş gerek birey olarak gerekse gurup olarak yaşadıklarını, gördüklerini, tespitlerini eksik ve önerilerini bir yazı haline getirip herkesin istifadesine sunar ise hepimiz için yararlı olacağı kanaatindeyiz.

Son olarak;

İzmit kriz masasında görev yapan Adana İl Sivil Savunma Müdürü Mehmet Bey’in bir sözünü aynen naklediyorum.

 " ENKAZ ALTINDAN 200 CANLI KURTARABİLDİYSEK BUNUN 180’İNDE PAYINIZ VARDIR ." 

TRAC’ın ve amatörlüğün  önemini bundan daha iyi anlatabilecek bir ifade varmı bilemiyoruz.
 

TRAC Antalya Şubesi
Afet Komitesi adına 

Muhsin Bozkurt 
TA4E