AKTİF UYDULARIN GÜNCEL FREKANSLARI:   30-01-2008

**********************************************************

AO-40   En kapsamlı amatör haberleşme uydusu: Şu an Akü arızası nedeniyle irtibat kesilmiştir.

İlk amatör uydu 1961 yılında yörüngeye oturtuldu.Uydunun ismi OSCAR 1 idi, anlamı; Orbital satelitte Carrying Amateur Radio kelimelerinin baş harflerinden oluşuyordu.

Bu uydu ilk OSCAR olmasının yanında ilk resmi olmayan özel uydustatüsünü taşır.

EKMEK kutusu da denilen bu uydu , kutusu dışınde 64 dolara malolmuştu ve sadece HI

gülme işareti gönderen bir vericisi vardı, henüz transponder taşımıyordu.

Bataryaları şarj edilmeyen pillerden oluştuğu için enerjisi bitene dek üç hafta süreyle çalıştı.

Yine ardından OSCAR 2 atıldı yıl 1962.

İlk aktif dublex haberleşme uydusu OSCAR 3 dür.1965 martında gönderildi,çalıştığı süre zarfında 100 den fazla istasyon 16 ülke ile görüşme yapmıştır.OSCAR4 ise kötü yörüngesine rağmen başarılı qso lara yardımcı olmuştur.

Melbourne üniversitesinde yapılan OSCAR 51970 yılında yörüngeye yerleşti, daha güçlü aküleriyle 6 haftadan daha uzun süre çalıştı, bu yıllarda henüz SOLAR paneller kullanılmadığından , şarjlı akü de kullanılamıyordu. Bu sıralarda AMSAT uydu üretim ekibi, dünyanın çeşitli ülkelerinden toplanan amatör telsizci ve teknik adamlardan oluşacak şekilde çalışmalara başladı.

AMSAT ekibi 1974 sonunda tekrar bir araya geldi ve OSCAR 7 yi imal ederek yörüngeye yerleştirdi.

AO-7 (1982 senesinde tamamen sustu ve 2002 yılında yeniden canlandı,
                                                                 aküleri açık devreye geçince paneller güneşi   
                                                                 gördüğü sürece transponderi çalışıyor ve bu gidişle yüz yıllarca çalışabilir) 

  Bu çalışma amatör uydu programında büyük bir adım idi. Farklı MODE larda çalışan bir sistemi imal ederek, uzun mesafeli VHF haberleşme imkanı sağlamıştı ve 7 yıllık uzun bir çalışmanın ürünüydü. İlk kez modül formunda üretilen bu uydu; USA, Canada, Almanya ve Avusturalyalı ekipler tarafından tasarımlandı.

Alçak yörüngedeFaz II serisinden olan OSCAR 81978 martında biraz alçak bir yörüngeye oturtuldu, Kanada, Japon, Amerikan ve Alman amatörlerinin emeklerinin birleştirilmesiyle ortaya çıktı ve bu ülkeler AMSAT OSCAR eğitiminin devamlılığını sağladılar ARRL nin desteği altında AMSAT ekibi sadece uydu çalışmaları ve geliştirme programını devam ettiren grup haline dönüştü.Bundan sonra Faz III projesine geçildi.

Bu aşamalar meydana gelirken Sovyetler ilk amatör uyduları olan RS 1 ’ i yörüngeye gönderdiler. Amatörlerin uzayda dolaşan uyduları çoğalıyordu, bu yüzden amatör yer istasyonlarınında gelişmesi gerkiyordu. Hem istasyonlar, hem antenler uydu haberleşmesine uygun gelişmeler gösterdi.

I8CVS Domenico nun uydu antenleri.

LOCATOR bilgisi, nokta QTH bilgisi ve olağan dışı hallerde tehlike yardımının gideceği yerlerin kesin hesaplanması gibi konular önem kazandı.Yer istasyonları, gemiler ve hastahaneler arasında tıbbi bilgi alışverişi sağlandı.

AMSAT FazIIIprojesi ile SPIN modulasyon etkisini azaltacak şekilde bigisayar programları ve elektronik devreler dizayn edildi.

SPIN modülasyon: Uyduların kutuplara yakın geçişlerde ve kendi etrafında dönmelerinden kaynaklanan, işaretin azalıp çoğalması ve modülasyonun dönüşten ve manyetk alandan etkilenmesi halidir.

DOPPLER EFFECT: Yakın geçiş yapan uydularda yer istasyonu ile arasındaki uzaklığın artması frekansta düşme olur ve istasyona yaklaşması ile frekansta yükselme olur.Bu da frekansta kaymalara neden olur.Uydu tepede ikenkayma sıfırdır ve frekanslar kalibredir.

Bu arada NASA amatör uyduların yörüngeye yerleştirilmesinde yardımcı olmaya başladı.AMSAT konusuna ve eğitimine önem verdi.Oluşturulan sınıflarda,uzay teknolojisi,doppler efekt, yörünge dinamiği faraday dönüşümü, telemetri ölçümleri ve daha birçok konuda amatör katılımcılar eğitildi.Halen NASA daha önce denenmeyen bazı yeni buluş ve çalışmaları AO-40 üzerinde denemiş ve denemektedir.GPS uyduları 22.000 km yükseklikte dolaşmalarına rağmen GPS uydu kuşağının dışında AO-40 ile 60 bin km de koordinat belirlemekonusunu amatörler sayesinde bu uyduya konulan GPS alıcıları sayesinde denenerek olumlu olan sonuçları bundan sonraki benzer yörüngeli uydularda kullanılacak.

FAZ III Eliptik[( MOLNİYA tipi yörünge) yörünge uyduları takip ettikleri yörüngeden dolayı çok uzun süre haberleşme imkanı tanıyordu. Dünyaya en yakın 1500 veen uzak 37000 Km. arasında gidip gelmeleri en uzak noktada hızları azaldığından asılı duruyor gibi olmaları10-12 saate kadar görüş alanında kalmalarını sağlıyordu.

Yerin % 49 unu kapsıyor

Bu yörünge modeli dünyanın yarısına yakın bölgeyi kapsıyabiliyordu ve en uzak ülkelerle PROPAGATION a bağlı olmaksızın haberleşme imkanı sağlıyordu.1000 kM ve altında dönen uydular 10-15 dakikalık haberleşme sürelerine kıyasla bu yörünge modeli ile 10 saatin üzerine çıkılabiliyordu.Clark kuşağındaki sabit uydular yerin eğiminden dolayı kutup noktalarında ufkun altında yada yere çok yataykalmaktadır, uydu dar açıyle görülsede yer yüzünden üreyen statik ve manyetik gürültü haberleşmeyi zora sokmaktadır..

Bu yörünge modelini Sovyetler ilk kez kutup bölgelerindeki haberleşme hatlarının olmadığı kuzey kutbunun çevresiyle haberleşmek üzere MOLNİYA 1-2 ve 3 uydularında kullanmış ve başarılı olmuştu, bir yada iki uydu ufkun altında olsa bile en az biri görüş alanında ve uzun süre kullanılabilir oluyordu. Amatörlerde bu sonuç üzerine FAZ III serilerinde bu yörüngeyi kullanmaya başladılar.Bu model ile uzun süreli uydu kullanma imkanı buldular ancak yinede uzun süre ile uyduyu kullanmak uydu ile yer istasyonun ve uydunun yüksekliğinin çok uygun yer ve zamanda karşılaşmalarına bağlıdır. Bu her zaman mümkün olmaz, ama gün boyu enaz1 – 8 saate kadar ortalama kullanım söz konusu olabilir.

UYDU TERMİNOLOJİSİ:

AMSAT: Amateur Radio Satelitte Corporation.(Merkezi Washigton da bulunan kuruluş)

APOGEE:Uydunun yerden en uzak olduğu yer,yörüngenin uzak ucu.

PERİGEE:Uydunun yere en yakın geçtiği yörünge noktası.

CİRCULAR POLARİSATİON: Hareketli uydulardayer istesyonlarına göre antenlerinde de devamlı polarizasyon değişmesi olmaktadır ve zaten hareketli uydular mutlaka kendi etraflarında saniyede bir yada birden fazla kez dönerler. Buna sebep güneşi gören tarafta ısı yükselir ve ters tarafta ise çok soğur, dönşümlü olarak kabini ısıtmak devreler arasında sorun çıkmasını önler. Modern ve sabit uydularda bu sorun özel bir alaşımdan yapılan ve ısıyı sabit tutmaya yarayan bal peteği şeklinde ufak odacıklardan oluşan turuncu renkli ısı battaniyeleri ile en aza indirilmiştir ve ısı uydu içinde dağıtılarak kullanılır.Circular polarizasyon yani antenin devamlı Sağ tarafa dönümlü kulanılması nedeniyle yer istasyonlarıda sircular sağa gönümlü anten kullanırlar ve anten polarizasyonları uydu ile hep aynı fazda kalır. KROSSyagiler, HELİCAL veTURNSTAIL antenler buna örnektir.

Antenden çıkan işaret bir dalga boyu mesafe katederken hem yatay hem dikey ilerler uyduda aynı yönede döndüğünden zayıflama en aza iner.

DOPPLER EFFECT: Uydunun ilerlemesinden kaynaklanan ve sinyalin erken yada gecikmeyle gelmesindenmeydana gelen frekans kaymalarıdır.Yer istasyonuna yaklaşan uydunun frekansı artar, uzaklaşanın ise azalır çünki kaynak uydu vericisi yere göre çok hızlı hareket etmektedir ve gönderdiği sinüs işaretlerin arası uzaklaşırken gerilen bir yay gibi araları açılıryaklaşırken ise daralan yay gibi çoğalır buda frekansa etki eder. Bu na örnek bir otomobilin yada trenin sesi yaklaşırken incedir ve yanınızdan geçip uzaklaşırken kalınlaşarak devam eder.Uydu transponderleri bu etkiyi azaltmak için ters kullanılır yani UP LSB ve DWN linkler USB çıkışlıdır ve UP link girişleri ile çıkışları da ters çalışır: Bir transponderin DWN linkinin alt frekansından çıkış yapmak isterseniz UPlinkin üst frekansından uyduya girmek gerekir.USB: Üst yan band.LSB:Alt yan band.

DOWN LINK: (DWN),Uydunun yere gönderme yaptığı frekans, yada band genişliği.

UP LINK:(UP),Uydu alıcısının dinleme yaptığı frekans, yada band genişliği.

BEACON:Uyduların tanınmasını sağlayan, devamlı telemetri işaretleri gönderen ve transponderinin bir yada daha fazla frekansından duyulan sinyaller.

ECCENTRICITY: Eliptik yörüngede her dönüşte meydana gelen sapma değeri.

ORBIT: Yörünge

ELLIPTICAL ORBIT: Elips seklinde yörünge meydana getirme.

ELEVATION: Yere göre yükseklik açısı.

AZIMUTH: Kuzeye göre yatay açı.

ERP: ( EFFECTIF RADIATION POWER) Çıkış güçünün kablo kaybı ve anten kazancı hesap edilerek ifade şekli.

GEOSTATIONER ORBIT: 36-37 bin km deki yere göre iz düşümleri sabit uyduların bulunduğu CLARK kuşağı. Dünyadan bu uzaklıkta dönen uydular uygun hızlarını koruyabilirseler yere göre sabit kalırlar.TV ve Haberleşme uydularının yanında bazı bilimsel uydular bu yörüngeyi kullanır ve anten polarizasyonları hep sabittir. Solar yüzeyler sensorlar yardımıyle otomatik olarak güneşe maximum bakışı yapar.Bazı alçak yörünge uydularındada solar yüzeyler güneşe en dik açıyla bakacak şekilde hareketlidir.

INCLINATION: Ekvatoru kesen bir yörüngede çalışan uyduların ekvatorla kesişme noktasındaki açıları. Bu açı FAZ III uydularında ne kadar dik ise kuzey yarım küre o kadar çok süre güneye göre uyduyu görür.Yani yerleşim ve nüfus sayısı kuzey yarım kürede fazla olduğundan daha çok bu yarım küreye hizmet eder.

  AO-10 halen Aküleri şarj tutmadığından susmuştur

AO-10 ,  AO-13 (AO-13  1996 sonunda atmosfere girerek yandı) ve AO-40 amatör uyduları böyledir ancak AO-40 , 60 derecelik bir açıyla kuzey yarım kürenin en az 16 saat kullanacağı sekilde düşünülmesine rağmen yörünge düzeltmelerinde meydana gelen aksaklılar ve düzeltme gazlarınıntamamının ilk seferde tükenmesi nedeniyle ilk atıldığı andaki 5 - 8 derecelik açıda 2.5 yıl çalıştı. Kontrol kartını besleyen akü grubunda açık devre olması ve solar panellerden gelen gücüde otomatik olarak  kesmesi nedeniyle 2003 yılından beri arızalıdır ve  devre dışı kalmıştır.

INCREMENT:Uyduların hareketi esnasında dünyanında döndüğünü hesap ederek her yörünge dönüşünde üzerinden geçtiği yada katetiği meridyen sayısı.

KİK MOTOR: FAZ III amatör ve profesyonel uyduların geçici ilk yörüngelerine oturtulduktan sonra Periggeede(en yakın noktadan) Apogee ye(en uzak noktaya) ulaşacak yörünge şeklini sağlayan itme motorlarıdır.

Bu motorlar soğuk itme ve sıcak itme olarak iki türlüdür.Amatör uydularda soğuk itme ilk kez AO-40 da kullanılmıştır . Sıcak itme denilen ve ateşlenme ile uzaya gaz bırakan NEWTON motoru nun yanında soğuk ağır gaz ile itmede de bu yöntem kullanılmıştır.NEWTON motoru ateşlemede sorunlar çıkarmış ve istenen yörüngenin dışında bir yörüngeye geçmişti ve hatalar ince hesaplarla bu bahsettiğimiz soğuk gaz itme motoruyla en aza indirilmiştir.

Şu an AO-40 ın yörünge düzeltme için kullanabileceği ne sıcak nede soğuk gazı kalmamıştır. Yapılan hesaplarla bu yörüngede 8 sene dönebilecektir.

Amatör haberleşme uyduları üzerine

2-[Yakın geçişli uydularla görüşme süresi ne kadardır] AO 27 uydusu ile 15 dakika kadar görüşme yapabilirsiniz,daha uzun süreli kullanabileceğin rs 12 uydusu ve fo20 ve fo29 uydusu var bunlar 1600 km yükseklikte dönmekte olduğundan 20 dakkaya kadar çıkabilir.Ancak bu son iki uydu için multi mode ssb ve cw si olan uhf ve vhf trx lazım. RS 12 ileıkımetre multimode trx ile TX yapıp 29 mhz den RX yaparak calışabilirsiniz, RS12 nin ve diger uyduların tüm bilgilerini
http:// amsat.org den bulabilirsiniz.(RS 12 Susmuştur)
Molniya yada yüksek yörünge uydularında uydunun konumuna göre süre 15 saate kadar çıkabiliyor.
(Halen aktif uydular sayfanın başındadır)

3-[FM uydular da haberleşme kolaymı]Doğudan gelen uydulara daha kolay girersiniz ancak uydu batıda ise çok zorlaşır çünki bir dolu istasyon yüksek güçle çıkış yapar ve tek FM kros aktarıcı olduğundan kim kuvvetli ise o diğerlerini bastırır..

4-[FM modede Çalışan uydular VO-51, SO-50, AO-16 fm/ssb, AO-27  (SO-50 ve VO-51 67Hz )

6- [ AO 27 nin transponderi herzaman açıkmı]AO27 ile ilgilibir bültende genellikle hafta sonları açık tutuluyor diye okumuştum,. 

7- Geride kalan 10-15 uydu ise dıgıtal modede ve 9600 baud da calısıyorlar bir tanesi 1200 baud çalışıyor.

http:// amsat.org   : sayfada güncel bilgileri var.

8-[uydu en güçlü olarak nerelerden duyulur]Uydu dünyadaki en yakın noktadan daha iyi duyulur ancak uydunun anteninin ve yer istasyonunun ışıma açılarıda çok önemli ve antenlerin polarizasyonlarıda uygun oluncaduyulma kalitesi artar.

9-[ MOLNİYA tipi yükesek yörüngede dönen AO10  Ben halen dünyadaki diger yüksek orbit dediğimiz molniya tipi yörünge de dönen AO10 u
yaklaşık 3 bin yer istasyonu ile birlikte kullanmaya çalıştım, çünki AO 10 un aküleri tamamen açık devre ve sadece Solar array ler güneşe dik yada dike yakın gelince çalışabiliyorduk. Besleme yetmediği için uyduya giren istasyonların vericisine akım çektirince osilatörü kayıp duruyor ve yerin çekimi ve  uydunun kendi etrafında dönmeside modülasyonu bozuyor. (  TAMAMEN SUSMUŞTUR)

1996 kasımında atmosfere girip yanan AO13 145/435 MHz de SSB Transponderi ve  2400 MHz de down lınkı vardı ve 3 bın yer ıstasyonundan
%90 UHF/VHF geri kalna %10 u S band dediğimiz 2400 mhz cok kısa süreli kullanılırdu,  (1996 sonunda Atmosfere girerek yandı)

Aynı tip MOLNİYA yörüngesinde çalışan AO-40 uydumuz ise yer istasyonunun kumanda hatası nedeniyle sorunlu bir hayatı oldu.
 2 metre ve 70 cm down lınk çalışmadı,, sadece 2400 mhz dekı down lınk i aktif idi ve bu yüzden 3 bın uyducu 2400 mhz den 145 yada 435 mhz ye down converter yapmanın yada edinmenin derdinde. Bende bir tane dwn conv. edindim 2400/145 ve AO 40 ı  duyabildim. (TAMAMEN SUSMUŞTUR)

Frekans yükselince minnacık antenlerle çok daha kazançlı sistemler kullanılabiliyor... Yani helical anten 60 cm çanak ile camdan uyduya yöneltilerek saatlerce kullanılabiliyordu.

  .........................................................

AO 40 Uydusunda son durum  : Bu uydu 2003 yılında Akü arızası sonucu susmuştur.
10 yıllık ömrü olmasına rağmen sadece 2.5 yıl kullanılabilmiş ve birçok  arıza ve yörünge hatası  yaşanmıştır.Bu Uyduda yaşanan sıkıntı ve hatalar şu an hazırlanan yeni P3E uydusunda yaşanmaması için gerekli önlemler alınmaktadır.Güncelleme 20.04.2007

Aşağıdaki bilgiler şu anki durumunu içermiyor,bilgi mahiyetinde yayındadır.

2000 Aralık ayı sonlarında uzaya gönderilen AO40 uydusu halen tam kapasite ile olmasada hizmete devam ediyor.Güneş ışınlarının kapalı durumdaki solar panellere dik yada dike yakın gelmediği için 14 Nisana kadar yörüngesinin kısıtlı sürelerinde açık oluyor. Bu kısıtlama yetersiz şarj sebebiyle akülerin tamamen bitmesini engelliyor. Halen yörünge dönüşünün 256 MA sayısı ile ölçüldüğünde, 5-30 ila 35-100 MA arasında transponder UHF , 
1.2GHz up ve 2.4 GHz Dwn olarak çalışıyor. AO 40 ın şu anVHF,UHF , 1.2GHz Alıcıları 2.4 ve 24GHz(24 GHz vericisi zayıf ve anteni çok dar açılı olduğundan tam olarak işe yaramıyor) vericileri çalışır durumdadır.

2.4GHz iki çıkış katından biri olan S1 vericisi aktif çalışma anında susmuş ve bir daha çalıştırılamamıştır.Diğer çıkış olan S2 vericisi 15 dBlik helical bir antenebağlı olarak iş gören tek Dwn link vericisidir.Tüm amatör haberleşmeler ve komuta istasyonlarının haberleşme veri alışverişi busistem üzerinden yapılmaktadır.Uydunun üzerindeki Scope ve Yace kameraları tarafından yere aktarılan dünyanın oryentasyon görüntüleri ile uydunun antenlerinin yer yüzüne dönük çalıştırılması kontrol edilmektedir.Aslında bu kontroller uydunun üzerindeki özel sensorlar tarafından telemetri işaretleri ile kontrol edilmektedir.Uydunun bazı sistemleri halen hiç denenmemiştir, bunlardan 21/24 MHz alıcıları triax denge devreleri ve kapalı olan güneş panellerinin açılması hiç test edilmeyenler arasındadır.

21 ve 24 MHz Alıcılarının antenleri ise kanatları kapalı durumda ve uyduya sarılı haldeki güneş panellerinin kenarlarındadır, yani güneş panelleri 2002 yılı içinde açılarak işler hale gelirse bu frekanlardaki alıcılarda test edilebilecektir.Uydunun güneş panelleri kapalı ise ışık elektriğe nasıl dönüşüyor derseniz altıgen olan uydununyan yüzleri panellerin bir bölümü ile kaplı ve halen tam açılmış şekle göre 1/3 oranında ışıktan yararlanıyor. Solar panellerin tam açılmasından sonra arızalı yada hiç çalıştırılamayan VHF(vhf vericisiilk fırlatılışta çalışırken bir yörünge düzeltme işleminde sustu ve bir daha çalışmadı),UHF ve S1 Vericilerinin tekrar çalıştırılması için denemeler yapılacak.

2002 yılında Triax düzenleyicileri ve Solar panellerinin açılması işlemleriçalışmalarınana konuları olacaktır.

AMSAT ocak ayı bülteninde AO 40 üzerinden temas sağlıyan istasyon sayısının yaklaşık 400 olduğunu ve bu istasyonların 58 DXCC ülkesini temsil ettiğini bildirmiştir.

Bu ülkeler arasındaTA - Türkiyemizin de adı bulunmaktadır. 73.

AO-13 uydusunu ilk kez kullanmamla ilgili anım:
Uydu Atmosfere girerek yanmıştır.Yazı bilgi mahiyetinde yayındadır.

K . Mehmet Başak - TA1D

Yakın geçişli RS ve FO serisi uydularla 1988 den beri dünyanın yakın mesafeleriyle QSO larım olmaktaydı, ancak uzak mesafelerle qso yapmak için AO 10 veya AO 13 uydularını kullanmak gerekiyordu ve bu uydular dünyadan 37 bin km uzağa kadar gidip gelmelerinden dolayı KROSS yagi tabir edilen ve Yatay dikey anten ROTORuna ihiyaç vardı. 1990 larda konuya ilgim arttı ve elimdeki Multi mode UHF ve VHF cihazlara rağmen eksikler olduğundan deneme imkanım olmuyordu.Kross UHF ve VHF çok elemanlı antenlerimi tamamlamam ve rortorların anten direğine yerleştirilmesi gerekiyordu.Esas sorun ise o tarihlerde UHF henüz amatör telsiz haberleşmesine açılmamıştı bu yüzden TGM den UHF uyduya UP link yapılabilmesi için sadece UP link frekansını kullanmak için izin almam gerekiyordu ve izin başvuruma olumlu cevap verildi, sadece AO-10 ve 13 uydularının giriş bandını kapsıyacak şekilde (435-436 MHz) ve UHF bandı açılana kadar bahsi geçen frekans aralığını kullanabilecektim ve bu uydu çalışması Türkiyeden ilk kez yapılıyordu., daha önce AO 10 ve 13 uydularından hiç TA işaretli istasyon görüşme yapmamıştı.

Otarihlerde en popüler uydu olan AO13 birkaç yıldır yörüngede idi ve çok başarılı çalışıyordu.(Bu uydu 1996 sonunda yörüngesi düzeltilemediği için atmosfere girdi ve yandı)

Resmi izin almış olmaktan dolayı çok memnun olmuştum, teknik olarak da tüm donanıma sahiptim, ancak işlerimin yoğunluğu nedeniyle yaklaşık bir yıl gecikme ile bu çalışmaya başlıyabildim: Yeni QTH ıma taşındıktan sonra ilk işim VHF-UHF Kross yagi antenlerimi ve yatay dikey çalışan rotorlarımı anten kulesinin üzerine yerleştirmek oldu.

Ancak bu anten ve rotorları tek başıma kuleye yerleştirmek biraz zor olacaktı ve TA amatörlerinin yardımı gerekiyordu. Yardıma TA1E Aziz Şasa, (rahmetli) TA1F Tuncer Topdemir ,

TA1BJ Tahir songelen geldiler. Daha önce yapıp temin ettiğim antenler ve rotorlar direğe ve taşıyıcı BOOM üzerine yerleştirildi,ara kumanda kabloları ve koax – heliax kablolarda antenlere bağlandıktan sonra kabloların hepsini çatıdan sarkıtarak acele ile camdan içeri aldık ve istasyondaki rotor kumanda ve cihazların çıkışına bağladık. O kadar düşünmeme rağmen unuttuğum detaylar vardı ama bu haliylede istasyon çalışabilirdi.Örneğin dikey rotor kabloları henüz bağlı değildi ama olsun eğer uydu ufka yakın bir yerde ise yatay olarak o tarafa döndürmek yetebilirdi.Her şey tamam dedim kendi kendime ve O zaman kullandığım Commodore 64 bilgisayarımda yüklü olan uydu programını çalıştırıp AO 13 ün yerine baktım , görüş alanında ve ufka yakın bir yerde idi hemen yatay rotorla antenleri ona doğru tevcih ettim.VHF 145.812 MHz de AO-13 ün Beacon sinyali zayıf da olsa duyuluyordu.Hemen transponderin SSB tarafına geçtim ve UP link frekansının bu çıkışa gelen yerinden taşıyıcı işaret göndererek dönüşden duyulup duyulamıyacağımı kontrol ettim .. evet dönüyordu işaretim ve anteni biraz daha sağ sol yaparak en uygun seviyeye getirdim. Bandı tararken bir Japon istasyonunun bir başkası ile CW qso su devam ediyordu,qso nun bitiminde CW olarak istasyonu çağırdım , önce işaretimi alamadı ve qrz dedi bir daha çağırınca baktım TA1D burası JA1BLC diye cevap verdi. Tarih 20.4.1991 Gmt:15.45 Artık AO 13 e ulaşabiliyordum ve Molniya tipi yörüngede çalışan eliptik yüksek yörünge uydusu olan AO13 de artık TA çağrı işareti duyulabilecekti. Uydu yaklaşık 30 bin km deydi , 10 wattlık güçle ve VHF 9 elemanlı home made kross yagi – 19 elemanlı UHF Kross yagi ile işi başarmıştık. O anki heyecanımı ve sevincimi unutamam, bu heyecanı TA1E,TA1F,TA1BJ ve eşim TA1YCB ( TA1YB) da birlikte paylaştık.

O sırada TA1E nin şu an TA için tarihi an deyişini hiç unutamam.

AO13 uydusunu son anına kadar kullanma imkanı bulabildim ve Dünyada bu uyduyu kullanabilen 3 bin istasyonun hemen hepsi ile qso yapma imkanını buldum.Bunun yanında zaman zaman aktif olan AO 10 uydusunuda kullandım  ama artik bu uydu enerji probleminden dolayı tamamen susmuştur.